ГУО "Ясли-сад №131 г.Гомеля"

246045 г. Гомель, ул. Свиридова 23-а,
тел. 8-0232-29-37-66, 8-0232-53-74-06,
e-mail: detsad131@jdroo.by
Регистрационное свидетельство № 490651467 от 28.04.2012 г.
Банковские реквизиты: Филиал №302 АСБ "Беларусбанк",
БИК AKBBBY21302,г. Гомель, пр. Космонавтов 32, УНП 400052023
ОКПО 02150645, 
расчетный счет BY13AKBB36324020030443100000
О нас
История
График работы
Одно окно
Наш коллектив
Наши достижения
Методическая копилка
Администрация
Вопрос-ответ
Гостевая книга
Новости
Наши праздники
Родителям
МЧС информирует
Правовая страничка
График приема граждан
Поступаем в детский сад
Оздоровление
Консультации специалистов
Питание дошкольников
Медицинская страничка
Ребенок в безопасном мире
Образовательные услуги
Полезные ссылки
Попечительский совет
Мая Радзiма - Беларусь
Вывучаем беларускую мову разам

Білінгвістычная асоба ва ўмовах дашкольнай установы

Дашкольны ўзрост з'яўляецца самым спрыяльным перыядам для актыўнага маўленчага развіцця чалавека. Менавіта ў гэты час адбываецца фарміраванне вуснай мовы i навыкаў маўленчых зносін - асновы для станаўлення дзіцяці як асобы.

Аднак чалавек, які жыве ў грамадстве, дзе актыўна функцыянуюць дзве дзяржаўныя мовы (руская i беларуская), сутыкаецца з праблемай білінгвізму (двухмоўя). Гэта азначае, што акрамя мовы, на якой размаўляюць бацькі i суседзi, вядзецца навучанне i выхаванне ў дашкольнай установе. Маленькі чалавек на працягу свайго развіцця павінен засвоіць другую мову.

Для вялікай колькасці дзяцей такой мовай з'яўляецца беларуская. Ёй яны авалодваюць не ў сям'і, не ў працэсе актыўных зносін з блізкімі людзьмі, а ва ўмовах спецыяльна арганізаванага навучання. У сувязі з гэтым узрастае роля дашкольнай установы, на якую ўскладваецца адказнасць не толькі за развіццё камунікатыўных навыкаў у дзіцяці, але за фарміраванне сродкамі мовы нацыянальнай самасвядомасці, за перадачу літаратурнай спадчыны, культурных традыцый, назапашаных беларускім народам на працягу гісторыi свайго існавання.

Задача ўскладняецца тым, што многія дзеці не толькі не ўмеюць размаўляць па-беларуску, - не разумеюць мовы.

На першым этапе фарміравання беларускага маўлення павінна стаць развіццё навыкаў слухання. У гэты перыяд дзіцяці спяваюць калыханкі, расказваюць забаўлянкі, вершы, казкі, суправаджаючы маўленне эмацыянальнымі жэстамі i мімікай, шырока выкарыстоўваючы лялькі, цацкі, малюнкі. Тым самым развіваецца ўменне ўспрымаць звёрнутую да дзіцяці мову, ствараюцца ўмовы для фарміравання пасіўнага слоўнка.

Другі этап характарызуецца арганізацыяй дзейнасці для актывізацыі маўлення, адбываецца пераход ад пасіўнага да самастойнага гаварэння.

СЁННЯ у псіхолага-педагагічнай літаратуры шмат пішацца аб неабходнасці навучання i выхавання ў адпаведнасці з прыродай дзіцячага развіцця. Гэта варта улічваць найперш пры адборы дыдактычнага матэрыялу. Чаму аддаць перавагу - прозе ці вершу? Класік дзіцячай літаратуры, вялткт знаўца дашкольнай псіхалогіі К.І.Чукоўскі сцвярджае, што любая рыфма дастаўляе маленькаму чалавеку асаблівую радасць, што яна з'яўляецца прадуктам нястомнай работы дзіцяці над сваім галасавым апаратам, дзякуючы якому цяжкая работа ўспрымаецца як гульня.

У сувязі з гэтым у дапаможніку “Скажы па-беларуску” прапануецца пераважна той матэрыял, у якім ёсць рытм i рыфма. Каб засвоіць сказ "Мяне завуць ...(iмя)", неабавязкова дзесяць разоў яго паўтараць. Можна проста сказаць чыстагаворку:

Не-не - завуць мяне,

Уць, уць – мяне завуць.

Таму вельмі важна, каб дзіця рухалася: падскоквала, пляскала ў далоні, прысядала, тупала ножками. Яно таксама адпаведае прыродным асаблівасцям дашкольнікаў. Менавіга ў гэтым узросце i ўзнікаюць першыя спробы вершатворчасці.

Неабходна імкнуцца, каб пальчыкавыя гульні праводзіліся ў спалучэнні рухаў з маўленнем дзяцей. Прагаворванне вершаваных радкоў адначасова з pyxaмi садзейнічае развіццю слыхавога ўспрымання, развівае здольнасцъ разумець змест вершаванага тэксту, адчуваць яго рытм. У выніку гэтага маўлення дзяцей становіцца больш упэўненым, дакладным, эмацыянальным.

 

Цынцы-брынцы, балалайка,
Цынцы-брынцы, паіграй-ка.
Цынцы-брынцы, не хачу,
Цынцы-брынцы, спаць хачу.
Цынцы-брынцы, хто стучыць?
Цынцы-брынцы, дзевачка.
Цынцы-брынцы, як завуць?
Цынцы-брынцы, Евачка.

***

Кацілась каляска
Па сінім масту,
Мост праваліўся,
Каляска — ў ваду.
Не жалка каляскі,
Не жалка маста,
А жалка царэўны:
Яна малада.

***

Ішла дзевачка па рынку,
Наступіла на карзінку.
У той карзіначцы табак,
Хто закурыць, той дурак.

Петушок, петушок, залаты грабянёк!
На саломцы спаў,
Рана ён устаў,
Па вадзічку пайшоў,
Маладзічку знайшоў,
Маладзічка дабра
Яму штонікі дала.
Ён і тыя не знасіў
І другія папрасіў.

***

Кукарэку, певунок!
Пашый хлопцу кажушок,
Пашый штонікі з шаўкоў,
З залаценькіх паяскоў.
І пашыў ён, і надзеў,
І ў люстэрка паглядзеў.

***

Скок-скок-паскок,
малады драздок,
па вадзічку пайшоў,
маладзічку знайшоў…

***

Гого-гого, гусачок!
Зрабі хлопчыку свісток
З беласнежнага крыла,
Ды з бліскучага пяра.
І зрабіў ён, і падаў,
І сыночак заіграў.

 

Ідзе каза рагатая,
Ідзе каза, ідзе,
Барадой трасе.
“Хто кашу не есць,
Малачка не п’е —
Таго забадаю,
На рогі пасаджу”.

Новости

Сайт Президента РБ Администрация ЖД района г.Гомеля Отдел образования, спорта и туризма ЖД района г.Гомеля Детский правовой сайт